تبلیغات
پایگاه فرهنگی مذهبی شهید آیت الله دستغیب - نگاهی گذرا بر وهابیت
 
پایگاه فرهنگی مذهبی شهید آیت الله دستغیب
هیئت محبین قمر بنی هاشم
چهارشنبه 27 اردیبهشت 1391 :: نویسنده : خادم الزهرا

اهل احدیت و در راءس آنها احمد بن حنبل تنها به جمع آورى احادیث مى پرداختند و مخالف هر گونه تعقل و تكلم پیراممون آیات و احادیث اعتقادى بودند. با ظهور اشعرى ، این روش تعدیل شد و تعقل نه به عنوان روش كشف حقایق بلكه به منظور دفاع از معارف حدیثى به كار گرفته شد. بدینسان اشعرى بر خلاف اهل حدیث و حنابله كه مخالف علم كلام بودند، این علم را پذیرفت و حتى كتابى در دفاع از آن نگاشت . با طهور اشعرى به تدریج بیشتر علماى اهل سنت از روش او پیروى كردند و پس از چندى ، مذهب اشعرى ، مذهب رسمى اهل سنت در مباحث اعتقادى گردید. (191) اما هنوز هم روش احمد بن حنبل در میان اهل سنت طرفدارانى داشت و از این رو گاه میان حنابله و اشاعره منازعاتى رخ مى داد. این وضعیت ادامه داشت تا اینكه در قرن هشتم ، احمد بن تیمیه حرانى دمشقى (661-728 ق ) ظهور كرد و درصدد ترویج مذهب حنابله برآمد. ابن تیمیه مانند حنابله ، علم كلام را مردود دانست و متكلمان را اهل بدعت معرفى كرد.(192) در مساءله صفات خدا، او مانند حنابله صفات خبریه را بدون هر گونه تاءویل و توجیه پذیرفت و به طور كلى هر گونه عقل گرایى را محكوم كرد. ابن تیمیه علاوه بر حمایت از روش و عقاید اهل حدیث ، عقاید جدیدى را نیز اضافه كرد كه قبلا سابقه نداشت .
براى مثال ، او سفر كردن به قصد زیارت قبر پیامبر صلى الله علیه و آله و تبرك جستن به قبر او و توسل به اهل بیت پیامبر صلى الله علیه و آله را شرك دانست و فضایل اهل بیت علیه السلام را كه در صحاح اهل سنت و حتى در مسند امامش احمد بن حنبل وجود داشت ، انكار كرد و تلاش ‍ مى كرد تا مانند بنى امیه و حكومت عثمانى ، شاءن امام على علیه السلام و فرزندانش را پایین آورد.
(193) اما دعوت ابن تیمیه از سوى علماى اهل سنت مورد پذیرش هممگانى قرار نگرفت و جز برخى از شاگردانش ‍ همچون ابن القیم (م .751ق .) دیگر بزرگان اهل سنت با او مخالفت كردند و كتابهاى متعددى در رد او و بدعتهایش نگاشتند. از جمله ذهبى از علماى هم عصر ابن تیمیه نامه اى به او نوشت و او را مورد نكوهش قرار داد و تسلیم در برابر احادیث صحیح را از او خواستار شد. ذهبى خطاب به او مى نویسد: ((حال كه در دهه هفتاد از عمر خود هستى ، و رحلت از این عالم نزدیك است آیا وقت آن نرسیده است كه توبه و انابه كنى ؟))، در مصر نیز قاضى القضات فرقه هاى چهارگانه اهل سنت آراى ابن تیمیه را غلط و بدعت اعلام كردند. (194)

در قرن دوازدهم ، محمد بن عبد الوهاب ظهور كرد و از ابن تیمیه حمایت نمود و از میان عقاید او بیش از همه بر همان عقاید جدیدش تاءكید كرد. محمد در سال 1115 در شهر عیینه از شهرهاى نجد تولد یافت . از كودكى به مطالعه كتب تفسیر، حدیث و عقاید علاقه داشت و فقه حنبلى را نزد پدر خود كه از علماى حنبلى و قاضى شهر بود فرا گرفت . او از آغاز جوانى بسیارى از اعمال مردم نجد را زشت مى شمرد. در سفرى كه به زیارت خانه خدا رفت پس از انجام مناسك به مدینه رهسپار شد و در آنجا توسل مردم به پیامبر در نزد قبر آن حضرت را انكار كرد. پس از مدتى به بصره رفت و به مخالفت با اعمال دینى مردم پرداخت ، ولى مردم بصره او را از شهر خود بیرون راندند. در سال 1139 كه پدرش عبدالوهاب به شهر حریمله منتقل شد او نیز به آن شهر رفت . در آنجا میان او و پدرش نزاع و جدال درگرفت . شیخ محمد پس از مرگ پدرش در سال 1153 دعوت خود را آشكارتر و گسترده تر كرد. جمعى از مردم حریمله از او پیروى كردند. سپس به شهر عیینه رفت اما در سال 1160 از آن شهر بیرون رانده شد. سپس رهسپار درعیه از شهرهاى معروف نجد گردید. در آن وقت امیر درعیه ، محمد بن مسعود (جد آل سعود) بود. او از شیخ حمایت كرد و در مقابل ، شیخ به او وعده قدرت و غلبه بر همه بلاد نجد را داد. به این ترتیب ارتباط میان شیخ محمد و آل سعود آغاز شد و شیخ قدرت یافت . او با سپاه محمد بن مسعود به شهرهاى دیگر نجد حمله مى كرد و كسانى را كه با عقاید او مخالفت مى كردند از دم تیغ مى گذراند واموالشان را غارت مى كرد، چرا كه مخالفان آیین وهابیت را كافر حربى مى دانست و مالو جان آنها را حلال مى شمرد. نقل شده است كه سپاه وهابیان تنها در یك قریه سیصد مرد را به قتل رساندند و اموالشان را به غارت بردند.
شیخ محمد در سال 1206 درگذشت و پس از او پیروانش به همین روش ‍ ادامه دادند. براى مثال در سال 1216 امیر سعود وهابى كربلا را به تصرف درآورد و حدود پنج هزار تن یا بیشتر را به قتل رسانید و خزائن و اموال حرم مطهر امام حسین علیه السلام را غارت كرد. وهابیان بارها به شهرهاى كربلا و نجف حمله كردند و به قتل و غارت شیعیان و زوار پرداختند.
پس از تجزیه امپراطورى عثمانى ، آل سعود بر عربستان تسلط یافتند و مذهب رسمى كشور را وهابیت اعلام كردند به این ترتیب امكانات كشور مهمى مانند عربستان در فرقه وهابیه قرار گرفت . مدارس متعددى تاءسیس ‍ شد و مبلغان بسیارى در این مدارس تربیت شدند و در عربستان و دیگر كشورهاى اسلامى به تبلیغ وهابیت پرداختند. با وجود این ، آیین وهابیت از همان آغاز با مخالفت علماى اهل سنت و شیعه مواجه شد. نهستین كتابى كه علیه عقاید محمد بن عبد الوهاب از میان اهل سنت نوشته شد7 كتاب الصواعق الالهیة فى الرد على الوهابیه بود كه توسط سلیمان بن عبدالوهاب برادر مخمد بن عبدالوهاب نوشته شد. كتاب منهج الارشاد لمن اراد السداد، نوشته شیخ جعفر كاشف الغطاء، نخستین ردیه عالمان شیعى بر مذهب وهابیه است .
(195)
اصلاح سلفیه  
وهابیه ، در مورد خود عنوان سلفیه را بكار مى برند. سلف به معناى پشتیبان و قدماست و در مقابل واژه خلف ، به معناى متاءخران ، بكار مى رود. در فرهنگ اسلامى وقتى واژه سلف بكار مى رود معمولا صحابه و تابعان و محدثان بزرگ قرن دوم و سوم قمرى قصد مى شود. وهابیان با استفاده از كلمه سلفیه ادعا مى كنند كه پیرو روش و عقاید سلف هستند. اما این ادعا با گزارشهاى تاریخى سازگار نیست . شهرستانى نقل مى كند كه سلف درباره صفات الهى با یكدیگر اختلاف داشتند. گروهى از آنان تمام صفاتى را كه در احادیث وارد شده به خدا نسبت مى دادند و حتى صفات الهى را به صفات مخلوقات تشبیه مى كنند. گروه دیگر ضمن اثبات صفات ، آنها را به گونه اى تاءویل مى كنند كه مستلزم تشبیه نگردد. گروه دیگر از یك سو تشبیه را رد مى كنند و از طرف دیگر از تاءویل احادیث خوددارى مى كنند و در واقع از مسلك تفویض پیروى مى كنند. شهرستانى احمد بن حنبل را از همین گروه دانسته است .(196) بنابراین در میان سلف سه نظریه تشبیه ، تاءویل و تفویض ‍ مطرح است و همه آنان به مسلك تفویض كه نظر حنابله و وهابیه است معتقد نیستند.
اگر مراد وهابیان از سلف ، تنها گروهى از سلف یعنى حنابله باشند، در این صورت نیز مى توان گفت میان وهابیه و حنابله تفاوتهاى زیادى وجود دارد. حنابله هیچ گاه آراى جدید وهابیان را ابراز نكردند بلكه درست برخلاف آنها رفتار مى كنند. براى مثال ، احمد بن حنبل خود احادیث فراوانى در باب فضائل اهل بیت نقل كرده است و هیچ گاه سفر به قصد زیارت پیامبر و اهل بیت را شرك ندانسته است .
بنابراین باید گفت كه ارتباط وهابیان با سلف تنها در این نكته است كه با حنابله در خصوص صفات جبریه و مسلك تفویض اتفاق نظر دارند و مانند آنان خود را در اصول دین پیرو ظواهر آیات و احادیث مى دانند. البته وهابیه در فروع دین نیز از احمد بن حنبل تقلید مى كنند، گرچه در برخى موارد دست به اجتهاد مى زنند، و در صورتى كه همراه فتوایى از یكى از مذاهب چهارگانه اهل تسنن غیر از حنبلى ، نصى غیر معارض از كتاب و سنت موجود باشد، از همان فتوا تقلید مى كنند و راءى احمد بن حنبل را كنار مى گذارند.
(197)
به طور كلى آنان در صورت عدم وجود نص ، از فتاواى احمد بن حنبل پیروى مى كنند. وهابیان در فروع دین تنها مذاهب چهارگانه اهل سنت را به رسمیت مى شناسند و منكر مذهب جعفرى و مذهب زیدى هستند.
عقاید وهابیت  
وهابیان از جهتى شبیه خوارجند. خوارج بر اساس تلقى خاصشان از ایمان و كفر، دیگر مسلمانان را كافر و مشرك مى دانستند. وهابیه نیز بر اساس تلقى خاصشان از توحید، بسیارى از آداب اسلامى را شرك و كفر مى دانند و در نتیجه معتقدان و عمل كنندگان به این آداب را كه همه مسلمانان غیر وهابى هستند، مشرك و كافر مى دانند.
اگر بخواهیم عقاید وهابیان را بیان كنیم بیشتر باید بر نفى و انكار آنها تاءكید بورزیم ، به دیگر سخن ، عقاید آنه عمدتا نفى عقاید و اعمال دیگر مسلمانان و اتهام شرك به دیگران است . از جمله مواردى كه وهابیان آنها را شكر مى دانند عبارت اند از: توسل به اولیاى الهى و طلب شفاعت از آنان ، سفر به قصد زیارت قبر پیامبر صلى الله علیه و آله و اهل بیت علیه السلام تبرك و استشفاء به آثار اولیاى خدا، تعمیر و زیارت قبور اولیاى الهى و ساختن مسجد در كنار قبور و نذر بر اهل قبور، و خداوند را به حق و مقام اولیایش سوگند دادن و اعتقاد به سلطه غیبى آنان .
وهابیان همه این موارد را به دلیل مخالفت با توحید انكار مى كنند. البته توحید مورد نظر وهابیان توحید عبادى است . براساس توحید عبادى كلمه لااله الا اله بیانگر آن است كه تنها موجودى كه باید عبادت و پرستش شود الله تبارك و تعالى مى باشد و عبادت غیر او شرك مى باشد. طبعا این آموزه دینى مورد پذیرش همه مسلمانان بلكه همه مؤ منان و موحدان است . تفاوت وهابیان با دیگر مسلمانان این است كه آنان مواردى همچون توسل و كمك گرفتن و طلب شفاعت از غیر خدا را عبادت غیر خدا و در نتیجه شكر مى دانند. مواردى كه قبلا ذكر شد همگى از همین جهت مورد انكار وهابیت قرار مى گیرد.
حال پرسش این است كه چرا این امور عبادت غیر خدا و شرك محسوب مى شود. محمد بن عبدالوهاب در پاسخ مى گوید: لا اله الا الله هر نوع اله و معبودى غیر از خدا را نفى مى كند و واسطه نوعى اله و معبود مى باشد. پس ‍ هركس پیامبر را واسطه میان خود و خدا قرار دهد، پیامبر را اله و معبود دانسته و او را پرستش كرده است . دلیل او بر این مطلب آن است كه مشركان زمان پیامبر صلى الله علیه و آله به خدا اعتقاد داشتند اما بتها را واسطه قرار مى دادند و به آنها توسل مى جستند و از آنها شفاعت مى خواستند. در نتیجه همین كار آنها باعث شركشان شد و خونشان مباح گردید. لازمه توحید این است كه فقط خدا را بخوانیم و به امید داشته باشیم و تنها به او استغاثه كنیم و براى او قربانى و نذكر نماییم . پس هر كس به غیر خدا استغاثه كنیم و براى او قربانى و نذكر نماییم . پس هر كس به غیر خدا استغاثه كند و براى غیر او قربانى و نذر كند، كافر است .
(198)
البته لازمه سخنان محمد بن عبدالوهاب مشرك و كافر بودن همه انسانها و از جمله وهابیان است ؛ زیرا خداوند انسانها را محتاج یكدیگر كرده است و همه در كارهاى خویش نیازمند كمك گرفتن از دیگران هستند.
اگر محمد بن عبدالوهاب خود را مانند احمد بن حنبل پیرو اهل الحدیث مى داند و ظواهر احادیث را مى پذیرد. باید به او گفت : توسل و طلب شفاعت در منابع معتبر اهل سنت و در احادیث متعدد وارد شده است و
پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله خود به توسل و طلب شفاعت امر كرده اند،
(199) پس چگونه است كه ایشان كارى را كه پیامبر و اهل بیت او بدان امر كرده اند شرك و كفر مى داند؟! اما در باره مشركان زمان پیامبر باید گفت : میان توسل و طلب شفاعت مشركان با مؤ منان تفاوت اساسى وجود دارد. مشركان به اشیایى توسل مى جویند كه هیچ خاصیتى ندارند و این گونه توسل از سوى خداوند نهى شده است ، در حالى كه خداوند به اولیاى خویش مقام محمود شفاعت را اعطا كرده و آنان به اراده و اذن خدا به چنین توانایى و مقامى دست یافته اند.
از سوى دیگر، خداوند خود به توسل به پیامبر و اهل بیت او و شفاعت آنان امر كرده است ، در نتیجه این كارها نه تنها شرك نیست بلكه عین عبادت خداست ، زیرا كه به دستور و امر خدا انجام مى شود.
تفاوت دیگر این است كه مشركان بتها را مى پرستیدند تا بتها آنان را شفاعت كنند نه آنكه تنها به طلب شفاعت از بتها اكتفا كنند. در حالى كه مؤ منان ، اولیاى الهى را نمى پرستند و آنان را به عنوان افراد مقرب و بندگان ماءذون از جانب خدا كه تنها از خدا در خواست مغفرت مى كنند، ملاحظه مى كنند. به بیان دیگر، مشركان بتها را مالك شفاعت و مستقلا در سرنوشت آدمیان مؤ ثر مى دانستند، در حالى كه مسلمانان هیچ مؤ ثر مستقلى در عالم قایل نیستند و تاءثیر شفاعت را تنها به اذن و اراده الهى مى دانند. اصولا در خواست شفاعت ، نوعى در خواست دعاست و التماس دعا از افراد شایسته یك امر مستحب است .
(200)
چكیده  
1. پس از آنكه به ظهور اشعرى ، روش معتدل ترى در دفاع از معارف دینى به كار گرفته شد و طریقه اصل حدیث و احمد بن حنبل متروك شد، در قرن هشتم ، احمد بن تیمیه حرانى ظهور كرد و در صدد ترویج مذهب حنابله بر آمد. او بار دیگر علم كلام را مردود اعلام نمود و هر گونه تاءویل و توجیه عقلانى را در مساءله صفات الهى محكوم كرد.
2. ابن تیمیه علاوه بر حمایت از روش و عقاید اهل حدیث ، عقاید جدیدى مانند شرك دانستن زیارت قبور پیامبر صلى الله علیه و آله و ائمه و رد فضایل اهل بیت ، اضافه نمود.
3. بسیارى از بزرگان اهل سنت با ابن تیمیه به مخالفت برخاستند و كتابهاى متعددى در رد او نوشته شد تا اینكه در قرن دوازدهم محمد بن عبدالوهاب ظهور كرد و حمایت جدى از ابن تیمیه را آغاز نمود. و از آنجا كه امیر آل سعود از او حمایت كرد، عبدالوهاب قدرتى یافت و با استفاده از قدرت به دست آمده به تبلیغ آیین خود و قتل مخالفان پرداخت تا اینكه با تسلط آل سعود بر عربستان ، وهابیت به عنوان مذهب رسمى عربستان اعلام شد.
4. از همان آغاز آیین وهابیت با مخالفت علماى اهل سنت و شیعه مواجه شد و كتابهایى بر علیه آن نوشته شد. از جمله كتابهاى اهل سنت در رد این فرقه الصواعق الالهیه فى الرد على الوهابیه نوشته برادر محمد بن عبدالوهاب ، و از جمله كتابهاى شیعه ، از منهج الرشاد كاشف الغطاء مى توان نام برد.
5. وهابیان همانند خوارج در تكفیر مخالفان ، بر اساس تلقى خاصشان از توحید، بسیارى از آداب اسلامى را شرك و كفر مى دانند، از جمله توسل به اولیاى الهى و طلب شفاعت از آنان ، تبرك و استشفاء به آثار آنها، تعمیر و زیارت قبور اولیاى الهى و ساختن مسجد در كنار قبور.
6. دلیلى كه محمد بن عبدالوهاب بر ادعاى خود اقامه مى كند این است كه اخذ هر نوع واسطه اى میان خدا و بنده به منزله پرستش اوست و مستلزم شرك خواهد بود، در حالى كه لازمه این سخن آن است كه همه افراد حتى خود گوینده هم مشرك و كافر باشند زیرا هیچ كس به تنهایى و بدون كمك گرفتن از دیگران قادر به حیات نیست . علاوه بر این توسل و طلب شفاعت در احادیث متعدد و صحیح در خود كتب اهل سنت آمده است . و اساسا خود خداوند به این كار امر كرده است . بنابراین چنین اعمالى نه تنها شرك نیست بلكه عین عبادت خداست ، چه اینكه مؤ منان ، اولیاى الهى را به عنوان مقربین درگاه حق در نزد حضرت حق واسط مغفرت قرار مى دهند.





نوع مطلب : اهل سنت، شناخت دشمن، فرقه های اسلامی، 
برچسب ها : وهابیت کثیف، اهل سنت، ابن تیمیه، محمد عبد الوهاب، وهابی، شیعه کشی،
لینک های مرتبط :


جمعه 14 اردیبهشت 1397 08:19 ق.ظ
Hi to all, it's truly a nice for me to visit this site, it consists
of valuable Information.
دوشنبه 27 شهریور 1396 07:23 ق.ظ
With havin so much written content do you ever run into any
issues of plagorism or copyright infringement?
My site has a lot of exclusive content I've either authored myself or outsourced but it seems a lot
of it is popping it up all over the web without my permission. Do you know any techniques
to help reduce content from being stolen? I'd truly appreciate it.
سه شنبه 24 مرداد 1396 09:12 ق.ظ
Thank you for the auspicious writeup. It in fact was a amusement account it.
Look advanced to more added agreeable from you!

However, how can we communicate?
پنجشنبه 28 اردیبهشت 1391 12:19 ب.ظ
سلام قالب وبلاگم را چک کردم مشکلی نداره!!!!
پنجشنبه 28 اردیبهشت 1391 10:56 ق.ظ
سلام لوگو ی خوبیه...
پنجشنبه 28 اردیبهشت 1391 10:43 ق.ظ
سلام
من این وبلاگمو تبدیل سایتش کردم
اگه میشه یکی بزرگ برا سایتم درست کنید
پنجشنبه 28 اردیبهشت 1391 02:09 ق.ظ
سلام لوگوی شما قرارداده شد. خداقوت یاعلی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ

ܓܨ بسم الله الرحمن الرحیم ܓܨ
سلام علیکم
لطفا پیشنهادهای و انتقادهای خود را در نظرات اعلام کنید.
پست الکترونیک: mk451522@yahoo.com & dastgheib@mailfa.org
آدرس سایت:www.dastgheib.fay.ir
==========
جهت تبادل لوگو در ستون همسنگران بر روی (مکان لوگوی شما) کلیک کنید.
جهت تبادل لینک ابتدا ما را لینک کنید و سپس به ما خبر دهید تا شما را لینک کنیم.
==========
با تشکر
خادم الزهرا

مدیر وبلاگ : خادم الزهرا
مطالب اخیر
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :